Aziatische hoornaar

De Aziatische hoornaar, ook geelpoothoornaar genoemd, is een wespensoort uit Azië die met de mens is meegelift en zich de voorbije jaren in onze regio heeft gevestigd. Ze jaagt vooral op insecten, waaronder honingbijen en gaat op zoek naar suikers. De soort is aanwezig, maar vormt geen algemene bedreiging voor de volksgezondheid. Verstoring van nesten veroorzaakt de meeste incidenten. Deze kunnen zoveel mogelijk beperkt worden door gepast te handelen.

Herken de Aziatische hoornaar

Het kan gebeuren dat u een Aziatische hoornaar in uw huis of tuin tegenkomt. Omdat deze soort lijkt op andere wespensoorten is het belangrijk goed te kunnen herkennen of het echt om de Aziatische hoornaar gaat. Een opvallend kenmerk zijn de gele poten. Daarom wordt de soort ook wel geelpoothoornaar genoemd. Vergelijk de kenmerken met de foto’s.

Koningin circa 3 cm (kleiner dan Europese hoornaar).

Kop: ORANJE voorzijde. Poten: Zwart met opvallende GELE uiteinden. Kleur: Overwegend ZWART. Achterlijf: Donker met 1 ORANJE/GELE band.

Herken de nesten

Aziatische hoornaars bouwen in de loop van het jaar verschillende soorten nesten. Door deze nesten op tijd te herkennen en te melden, kunnen ongewenste situaties zoveel mogelijk worden voorkomen.

In het voorjaar start de koningin met het bouwen van een klein, beschut embryonest, vaak in de directe leefomgeving van mensen. Als de eerste werksters zijn geboren gaan zij het nest verder uitbouwen tot een primair nest. Als ook dit nest te klein wordt, breiden ze het nest uit, of bouwen de werksters een tweede (secundair) nest, meestal hoog in de bomen en dus vaker wat verder af van de mens.

Belangrijk!

Melden: Ziet of vermoed u een nest? Meld het via FIXI.
Niet zelf verwijderen! Dit kan gevaarlijk zijn en zelfs leiden tot verspreiding.
Schakel altijd een deskundige in!

Embryonest

Periode	Maart-mei
Uiterlijk/grootte	Klein (pingpong- tot tennisbal
Veelvoorkomende vindplaatsen	Schuur, tuinhuis/berging, overkapping/carport, vogelhuisje, spouwmuur, onder dakranden, in hagen of struiken.
Wat doen?	Melden: Niet zelf verwijderen. Deskundige inschakelen.

Primair nest (voorjaarsnest)

Periode	Mei-juli
Uiterlijk/grootte	Groter (tot grapefruit)
Veelvoorkomende vindplaatsen	Op basis van embryonest. Dus vaak gelijke locatie.
Wat doen?	Melden: Niet zelf verwijderen. Deskundige inschakelen.

Secundair nest (zomernest)

Periode	Augustus-november
Uiterlijk/grootte	Groot (voetbal tot skippybal)
Veelvoorkomende vindplaatsen	Hoog in bomen, tegen gebouwen (onder dakspant) of masten.
Wat doen?	Alleen melden bij overlast of op een gevaarlijke locatie. Niet zelf verwijderen. Alleen deskundige inschakelen.

Waarom bestrijden we niet langer elk nest?

De Aziatische hoornaar zal in onze omgeving blijven. Volledige uitroeiing is helaas niet meer mogelijk. Daarom richten we ons op:

Gerichte bestrijding:

Niet in alle gemeenten zullen alle nesten nog worden bestreden, per gemeente zal een eigen afwegingskader gehanteerd worden. Nesten die echt een risico vormen (bijvoorbeeld vlak bij scholen, zorginstellingen of drukbezochte plaatsen) zullen prioriteit krijgen. Informeer daarom bij uw gemeente welk beleid wordt toegepast.

Samenleven en het beperken van overlast:

Op andere plekken, zoals natuurgebieden, proberen we vooral overlast te voorkomen en te leren omgaan met de aanwezigheid van de hoornaar.

Vraag en antwoord

Hieronder vindt u de antwoorden op veelgestelde vragen.

Wat kunt u doen om overlast te voorkomen?

Wel doen

In en rond het huis

Controleer in het voorjaar uw tuinhuis, garage, zolder en woning op kleine, beginnende nesten.
Observeer nestkasten op aanwezigheid van de Aziatische hoornaar, maar wees alert op het verstoren van hommels en broedende vogels.
Plaats horren in ramen en deuren; dicht naden en kieren in gevels en overkappingen.
Sluit afvalbakken goed af.
Vermijd open zoetigheid zoals fruit en frisdrank.

In de tuin

Controleer hagen, struiken en bomen vóór het snoeien.
Ziet u veel hoornaars op 1 plek in- en uitvliegen? Houd afstand.
Ruim overrijp of gevallen fruit (zoals vijgen, druiven, appels) snel op.

Niet doen

Plaats geen lokvallen in verband met bijvangsten en risico op steekincidenten.
Probeer geen hoornaars te vangen of te doden. Dit kan de dieren agressief maken en vergroot de kans op steken.
Kom niet te dicht in de buurt van een nest. Dit voorkomt een massale aanval.
Verwijder of vernietig het nest nooit zelf. Dit is gevaarlijk én kan leiden tot incidenten. Schakel altijd een deskundige in. Blijf op veilige afstand (minstens 5 meter).
Maak geen lawaai of sla niet om u heen bij een nest. Voorkom trillingen in de nabijheid. Dit kan namelijk een massale aanval uitlokken.

Wat te doen bij contact of aanval door een Aziatische hoornaar?

Blijf rustig.
Wandel langzaam weg of wacht tot de hoornaar vanzelf vertrekt.
Maak geen plotselinge bewegingen en sla niet met uw handen.
Dood de hoornaar niet. Bij het doden komt een stof vrij, die andere hoornaars kan alarmeren en agressief kan maken.

Belangrijk!

De Aziatische hoornaar is niet agressiever dan andere wespen, tenzij haar nest wordt verstoord.
Hoornaars vallen meestal alleen aan als ze zich bedreigd voelen, vooral bij hun nest.
De Aziatische hoornaar is meestal niet geïnteresseerd in mensen.
Het risico op steken is vergelijkbaar met dat van gewone wespen.

Gestoken door een hoornaar?

Mocht u tóch een steek krijgen:

Een steek is vergelijkbaar met die van een gewone wesp: pijnlijk, maar meestal niet gevaarlijk.
Koel de plaats onmiddellijk. Ontsmet indien nodig.
Allergisch voor insectensteken? Zoek direct medische hulp bij een steek! Reactie kan ernstig zijn (anafylactische shock).

Mocht u door meerdere hoornaars worden aangevallen:

Roep niet, om te voorkomen dat een hoornaar in uw mond of keel vliegt. Een steek in mond of keel is gevaarlijk.
Bescherm uw hoofd, hals en ogen met handen of kleding. De hoornaar kan ook gif sproeien; dek de ogen af om oogletsel te voorkomen.
Ren naar binnen of zoek direct beschutting (bijvoorbeeld in een gebouw of auto).
Ga geen hoornaars slaan of doden, dit werkt averechts.
Bij meerdere steken en/of als u zich niet goed voelt na een steek: Bel direct 112 of zoek (medische) hulp.

Gestoken?

Raadpleeg altijd een arts bij:

Allergische reactie
Meerdere steken
Steek in mond/keel
Bel bij ernstige symptomen onmiddellijk 112

Wat, hoe en wanneer een nest melden?

Hoe maakt u een goede melding?

Maak (veilig) een foto van het nest en hoornaar, voor de juiste identificatie.
Noteer de exacte locatie waar u het nest hebt gezien en voeg deze gegevens toe aan uw melding.
Maak een melding via FIXI.

Meer informatie

Wilt u meer weten over de Aziatische hoornaar? Kijk dan op de website van Provincie Limburg.