De eikenprocessierupsen zitten in grote delen van Nederland en helaas ook in Beekdaelen in veel eikenbomen. Ze zorgen voor veel overlast.

Bestrijding door de gemeente

Op openbare plaatsen (die in eigendom zijn van de gemeente), waar veel mensen komen en waar de kans op overlast het grootst is proberen we de nesten en rupsen zo snel mogelijk weg te halen. De gemeentelijke eigendommen met een hoog risico zijn bijvoorbeeld speelplekken en drukke voet- en fietspaden. Wij volgen daarbij de landelijke leidraad. Op plekken met een hoog risico waarschuwen we voorbijgangers door rood-witte linten op te hangen met de tekst "Pas op eikenprocessierups" of waarschuwingsborden te plaatsen. Het is op dit moment ondoenlijk om alle bomen te markeren. Als er geen bord staat of als er geen lint hangt kunnen er dus toch eikenprocessierupsen zijn. Let dus altijd op in de buurt van bomen.

Melden

Ziet u rupsen op openbare plaatsen waar veel mensen komen of er is sprake van ernstige gezondheidsklachten, meld dit dan bij de gemeente. Dat kan bijvoorbeeld heel eenvoudig via de fixi-app op uw telefoon of tablet. Is de plek al gemarkeerd dan kan het het door de enorme drukte helaas toch enige tijd duren voordat wij de rupsen komen weghalen. Een melding kunt u ook rechtstreeks via de website maken.

Eikenprocessierupsen in bomen op eigen terrein

Als u in uw eigen tuin eikenprocessierupsen heeft, dan adviseren wij u niet zelf de rupsen bestrijden. Huur daarvoor een deskundig bedrijf in. De gemeente kan u hierbij adviseren. Ziet u eikenprocessierupsen in eikenbomen bij particulieren dan adviseren wij u dit te melden bij de eigenaar van de boom.
De verantwoordelijkheid voor het verwijderen van de rupsen ligt bij de eigenaar van de boom.

Voorkom problemen

Na contact met de kleine, pijlvormige brandharen (± 700.000 per rups) van deze rups kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen. Er hoeft geen direct contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De wind voert de brandharen mee en komen daardoor ook op de huid of in kleding. Meestal verdwijnen de klachten binnen een paar dagen tot 2 weken vanzelf.

U kunt klachten zelf voorkomen of de kans erop verminderen

  • Bent u in een gebied met veel eikenbomen? Bedek dan uw armen, benen en hals
  • Ga niet op de grond zitten in de buurt van eikenbomen
  • Voorkom contact met rupsen, haren en nesten. Houd afstand. Vertel dit ook aan kinderen
  • Houd uw hond uit de buurt van rupsen en oude nesten.. Dit kan voor uw dier ernstige gezondheidsklachten tot gevolg hebben. Neem in dat geval altijd contact op met een dierenarts. Laat daarom uw hond liever niet snuffelen onder een eikenboom
  • Ga niet zelf rupsen bestrijden. Laat nesten in uw tuin verwijderen door een gespecialiseerd bedrijf. Achtergebleven nesten zijn vaak onopvallend, maar kunnen ook na de overlastperiode zorgen voor overlast. De lege nesten kunnen namelijk nog vol vervellingen en brandharen zitten.

Als u toch klachten heeft

  • Haal de kleine brandhaartjes zo snel mogelijk van  de geïrriteerde huid af met plakband
  • Spoel daarna uw huid (en eventueel uw ogen) met lauw water
  • Was de kleding die u droeg, minimaal op 60 graden
  • Ga niet wrijven of krabben
  • Smeer een zachte crème met menthol of Aloë Vera op uw huid
  • Neem contact op met uw huisarts als de klachten niet verminderen

Meer informatie en interessante sites

Informatie over de eikenprocessierups vindt u op onderstaande websites:

Andere interessante websites

Veel gestelde vragen eikenprocessierupsen 2019

Hieronder vindt u een overzicht van antwoorden op veel gestelde vragen rond de eikenprocessierups in Beekdaelen.

Heeft de gemeente dit jaar extra inzet?

Ja. Naast de reguliere bestrijding zet de gemeente dit jaar extra in op de aanpak van de eikenprocessierups.

Het (zelf) wegbranden van nesten wordt afgeraden. Waarom is dat?

Het wegbranden van nesten wordt door de gemeente niet toegepast en ook echt afgeraden aan bewoners. Bij het wegbranden kunnen er alsnog niet of deels verbrande haartjes van de rupsen verspreid worden. Dit is risicovol voor de bestrijders zelf, maar ook voor mensen en dieren in de omgeving. Daarom laat de gemeente (volgens de landelijke richtlijnen) de nesten verwijderen met speciale zuigmachines door een gespecialiseerd bedrijf.

Hoe vindt het bestrijden van eikenprocessienesten plaats?

Het wegzuigen van eikenprocessierupsennesten vindt plaats door gespecialiseerde bedrijven, met speciale zuigmachines en speciale beschermende kleding. De bedrijven zuigen met een soort stofzuiger de rupsen uit de boom en vangen deze op in speciaal afgesloten zakken en zorgen voor een verantwoorde vernietiging van de huiden/nesten/vellen. Dit is erg intensief werk, omdat in een boom meerdere nesten kunnen zitten. Zo kan een ploeg afhankelijk van de omvang van de boom zo’n 6 tot 20 bomen per dag behandelen.

Zitten de rupsen alleen in eikenbomen?

De rups kan in alle eiken voorkomen, maar voornamelijk in zomereiken (Quercus robur). Maar door de harde windvlagen van de afgelopen tijd kunnen eikenprocessierupsen of nesten van de rupsen uit de bomen zijn gewaaid. De rups gaat dan op zoek naar een nieuwe plek. De rups (en de vervellingen uit de nesten van de rups) kan dus ook in andere bomen of in de omgeving van groen zitten voorkomen. Wees dus altijd alert in de buurt van groen en bomen.

Hoe herken ik de eikenprocessierups?

De eikenprocessierupsen bevinden zich voornamelijk in eikenbomen. Ze zijn te herkennen aan hun grijsgrauwe kleur met lichtgekleurde zijden en hun lange brandharen. Ze bewegen vaak in processie over de boom en vormen grijze (balvormige) nesten. Verwar de rups niet met andere rupsen.

Wat doet de gemeente Beekdaelen aan de rupsen en waarom?

De rups wordt bestreden volgens een landelijke leidraad en regionale afspraken. Dit betekent dat alleen rupsen en nesten in de openbare ruimte worden bestreden op locaties met een hoog risico. Dit zijn bijvoorbeeld schoolpleinen, speelplekken en druk bezochte voet- en fietspaden. Op alle andere locaties wordt niet bestreden. Ook waarschuwt de gemeente bewoners via waarschuwingslinten of -borden. Het is ondoenlijk alle bomen te markeren. Op risicoplekken wordt daarom soms alleen de eerste en laatste boom in een rij gemarkeerd. Als er geen bord staat of er geen lint hangt is dit geen garantie dat er geen eikenprocessierupsen aanwezig zijn. Ook zet de gemeente op lange termijn in op het herstel van de biodiversiteit.

Hoe kan het dat de eikenprocessierups zo veel voorkomt en wat kan ik zelf doen?

Een oorzaak van het grote aantal eikenprocessierupsen is een verstoorde biodiversiteit. In een natuurlijke omgeving die in balans is, heeft de eikenprocessierups minder kans. Er zijn dan verschillende natuurlijke vijanden. (Insectenetende) vogels, vleermuizen, insecten, spinnen, roofwantsen en sluipwespen eten de rups/vlinder. In een versteende In een versteende omgeving komen zij minder voor. Door de biodiversiteit te versterken krijgen de natuurlijke vijanden van de rups weer een kans. Daarom wil de gemeente, naast de reguliere bestrijding van de eikenprocessierups, meer biodiversiteit stimuleren. Dit doet we in de openbare ruimte door bijvoorbeeld bloemenlinten en het gefaseerd maaien van het gras. Zelf kunt u ook helpen door bijvoorbeeld uw tuin te vergroenen.

Wat wordt verstaan onder plekken met hoge prioriteit/ risico?

We volgen daarbij de landelijke leidraad. Het is lastig uit te leggen, omdat het echt om de beoordeling per locatie gaat. In dit geval gaat het echt om plekken waar veel bezoekers zijn en blijven en waar tegelijk de kans op aanraking groot is. Denk bijvoorbeeld aan een laaghangend nest dat direct aangeraakt kan worden op een speelplek waar veel kinderen komen, langs een drukke doorgaande wandel of fietsroute naar een school, boven horecagelegenheden, scholen, winkelcentra, busstations, markten etc. (dus bijvoorbeeld geen achter voetpad langs een woning).

Wat gebeurt er met plekken die geen hoge prioriteit hebben?

Deze worden of later of niet verwijderd mede afhankelijk van waar het nest zit. Bij deze plekken gaat het bijvoorbeeld om een nest hoog in de boom of op minder druk bezochte plekken (dat kan dus ook langs een stoep zijn of een voetpad langs de woning) of langs een weg met autos.

Is het nu buiten nog wel veilig? Kan ik bijvoorbeeld de voet- en fietspaden nog wel gebruiken?

Ja. Maar blijf vooral alert in de buurt van groen en bomen. Wandel- en fietspaden waar de nesten in de buurt of hoog in de boom hangen kunt u in principe ook gewoon blijven gebruiken.

Wat is de reden dat de gemeente niet op alle plekken waarschuwingslinten hangt?

Het ter plaatse waarschuwen is een onderdeel van de Leidraad beheersing eikenprocessierups. Het is echter onmogelijk om in alle bomen een lint te hangen. Daarnaast is er een risico op aanraking met de rups of brandharen voor medewerkers. Daarom wordt alleen in één of enkele bomen als extra waarschuwing een lint gehangen.  Ook als er geen lint hangt worden bij de eventuele bestrijding door het bestrijdingsbedrijf ook risiconesten in de bomen in de directe omgeving meegenomen. Oftewel: als er geen waarschuwingslint in een boom hangt, dan wil dit niet zeggen dat er geen rupsen zitten of er niet worden bestreden.

Kan ik ook zelf waarschuwingslinten in de bomen hangen?

Dit wordt afgeraden. Als u zelf linten om een boom hangt is er een groter risico dat u in contact komt met (restanten van) de brandharen van de eikenprocessierups. Die bijvoorbeeld ook op de stam kunnen zitten.

Ik heb eikenprocessierupsen in de tuin. Wat nu?

Voor de bestrijding van eikenprocessierupsen in eigen tuin of op eigen terrein is de eigenaar of bewoner altijd zelf verantwoordelijk. Het advies is om de nesten, indien nodig, niet zelf te verwijderen, maar hiervoor een professioneel bedrijf te benaderen.

Is er ook een risico voor dieren?

Ja, (Restanten van) Eikenprocessierupsen kunnen ook voor dieren een gezondheidsrisico vormen. Honden, die bijvoorbeeld in het lange gras onder de bomen snuffelen, kunnen bijvoorbeeld in aanraking komen met de restanten. Dit kan voor uw dier ernstige gezondheidsklachten tot gevolg hebben. Wees dus alert bij bijvoorbeeld het uitlaten van uw huisdier. Neem in dat geval altijd contact op met een dierenarts.

Hoe kan ik klachten voorkomen? Wat kan ik zelf doen?

Vooral in gebieden met veel eikenbomen, zoals bossen en parken, luidt het advies om te zorgen voor een goede bedekking van de hals, armen en benen. Ga niet onder of in de buurt van deze eikenbomen op de grond zitten. Daarnaast geldt altijd het advies om direct contact met rupsen, (oude) brandharen, spinselnesten en vervellingshuidjes te vermijden. Het is belangrijk om kinderen attent te maken op het gevaar van de eikenprocessierups. Ook na de actieve periode van de eikenprocessierups (mei, juni, juli) kunnen de achtergebleven restanten van de eikenprocessierupsnesten nog voor overlast zorgen bij mens en dier. De op grijze ballen lijkende lege nesten kunnen namelijk vol vervellingen zitten met nog actieve brandharen. Deze restanten kunnen in eikenbomen zitten, maar door het uitwaaien ook in het gras of op de grond onder de bomen terecht komen.

Wat zijn symptomen van aanraking met de eikenprocessierups?

Inwoners die in aanraking zijn geweest met de eikenprocessierups, worden geadviseerd om de huid direct na blootstelling met plakband te strippen. Daarna de huid en/of de ogen met lauw water afspoelen. De brandharen zijn niet gemakkelijk te verwijderen uit kleding. Het beste is om kleding die besmet is met brandharen te wassen, liefst op 60ºC. Meestal verdwijnen de klachten binnen enkele dagen tot 2 weken vanzelf. Bij hevige jeuk kunnen middelen tegen de jeuk, zoals zalf op basis van menthol, verlichting geven. Zijn de klachten ernstiger, dan is het verstandig naar de huisarts te gaan.

Wat doet de gemeente op de lange termijn?

De aanpak op de lange termijn is gericht op het herstel van het natuurlijk evenwicht met bijvoorbeeld voldoende natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. Dit doet de gemeente:

  • Zo min mogelijk eiken meer aanplanten en meer diversiteit bij de aanplant van nieuwe bomen.
  • Het aanleggen van bloemenlinten en bermen
  • Gefaseerd maaien: door gevarieerder te maaien wordt een constante afweging gemaakt tussen biodiversiteit, het beeld buiten en de functie van de plek. Hierdoor krijgen planten en diersoorten meer kans zicht te vestigen.
  • Het kwalitatief vergroenen van de kernen: het aanleggen van gevarieerd en kwalitatief groen draagt tegelijkertijd bij aan klimaatadaptatie, het beperken van wateroverlast, hitte en droogte.

Heeft u gevonden wat u zocht?